22 czerwca 2011

Lato, lato wszędzie...

Gdy temperatura utrzymuje się powyżej +35C aż do późnych godzin wieczornych to znak, że nie jesteśmy blisko wulkanu, ale znajdujemy się prawie w epicentrum cypryjskiego lata. Pisze epicentrum, bo temperatura jeszcze skoczy w licu, który jest najcieplejszym..ops, przepraszam, najgorętszym miesiącem na wyspie. Temperatura wtedy skacze czasami do +43C w cieniu...z powodzeniem można na asfalcie lub kamieniu usmażyć jajko. Od wczoraj mamy astronomiczne lato i  od wczoraj temperatura utrzymuje się powyżej +32C, dzisiaj było +37C w cieniu. Na moim osiedlowym basenie żywego ducha, nikt się nie plażuje, nikt się nie kąpie - znak, że faktycznie niezdrowo przygrzało. Takie opalanie ma swoje skutki uboczne, których doświadczyłam rok temu - alergia słoneczna, zwana potocznie pokrzywką - swędzi jakby użarło Nas w jedno miejsce stado wściekłych komarów. Mimo zażywania leków i smarowania bąbli taki swędzący stan utrzymuje się do aż 2 tygodni - można się zdrowo "wściec" i zadrapać na "śmierć". Dlatego  na razie jeszcze się nie opalam, poczekam do lipca, aż słońce się w miarę uspokoi i nie będzie takie ostre.
Wczoraj wybraliśmy się na chwilkę z moim mężem na plażę, przeszliśmy ją z jednego końca na drugi i  z powrotem (ok 2 km w obie strony). Oczywiście złapało mi plecki na różowo, pomimo zastosowania kremu z wysokim filtrem. Morze cieplutkie, zachęcające do kąpieli, piasek parzy w stopy - to kolejny znak, że już jest lato. Niby sezon w pełni, ale jakoś nie za wielu turystów przyjechało. Tu i tam widać co prawda autokary z wycieczkami, zmierzające w kierunku średniowiecznej Famagusty, lub na sam koniec wyspy na półwysep Zafer Burnu, gdzie znajduje się XI wieczny klasztor św. Apostoła Andrzeja, jednak to jeszcze nie jest szczyt sezonu.
Kiedy jest tak ciepło i nie ma wiatru, nie chce się dosłownie nic, ani pracować, ani gotować, ani siedzieć, ani leżeć, dosłownie lenistwo "do kwadratu". Człowiek staje się senny i tu rozumiem ową słynną sjestę popołudniową, kiedy nagle wszystko jest zamykane na kilka godzin. Wtedy nie da rady nic załatwić. Pracują tylko większe sklepy i supermarkety oraz punkty gastronomiczne. Banki, poczta, urzędy itp., są zamykane i wszyscy udają się coś przekąsić, albo jadą do domu na sjestę. Wtedy jest mniej samochodów, na ulicach mniejsze wsie stają się jakby wyludnione. Tylko kot leżący pod samochodem  w jego cieniu zdaje się w pewien sposób kontrolować tę sytuację.
Wieczorami zaś kiedy słońce zajdzie wytaczają się w pół zaspani turyści i miejscowi, udając się do barów, kawiarni, restauracji, cukierni. Niektórzy wstępują do Nargile, aby podymić fajkę wodą przy grze w tavlę, inni zaś udają się na ulubionego dönera. Na osiedlach w miastach oraz  na wsiach wieczorem ulicami przejeżdża coś bardzo dymiącego i głośnego - to Pan Moskit (mosquito guy), który rozpylając z samochodu specjalną mieszankę próbuje wytruć wszelkiej maści komary i muszki piaskowe (sand flies). Nıestety zanim zdąży do mnie dojechać jestem już niezdrowo pokąsana i  tylko spray' e pewnej fımry ratują mi jako tako "życie".
Dzisiaj klimatyzacja w naszym aucie odmówiła posłuszeństwa, więc część dnia jeździliśmy z otwartymi szybami, a i tak słońce paliło Nas wewnątrz auta. Zabrałam się dzisiaj za gotowanie i to w takim upale, a to nie lada wyczyn! Opiszę to w kolejnym poście, bo pojawiły się prośby o podanie przepisu na dzisiejsze danie "dnia". Myślę, że co jakiś czas będę pisać Wam wybrane przepisy, takie łatwiejsze ze składnikami do dostania w każdym niemal sklepie. Może zrobię jakiś cykl kulinarny? Na przykład co piątek albo w sobotę (raz w tygodniu) będę dawała jeden przepis na dania główne lub desery? Nadal nie chce mi się spać, chociaż jest już przed 22:00, upał cały czas, zero wiatru, sauna, tylko wentylator wspomaga mnie w pisaniu. Na dworze powoli ochładza się z tych +37C zrobiło się +28C, ale dzisiejsza noc i tak będzie ciepła , więc jak tu się wyspać?

20 czerwca 2011

Pod wpływem chwili...

Właśnie wycierałam podłogi na mokro mopem kiedy moim oczom ukazał się ten wręcz "typowy" obrazek tureckiej części wyspy. Musiałam zatem go opisać. Z jednej strony sielskość, a z drugiej nowe osiedle stawiane od lat przez wciąż nowych i  wciąż bankrutujących deweloperów, bardzo turecko-cypryjskie. Musiałam zatem uwiecznić dla Was ten obrazek i oto efekt:




oraz druga fotka - zbliżenie:

   
Takich obrazków mam kilkanaście, ale nie ma się czemu dziwić, wszak ten kraj jest bardziej rolniczy niż "hotelarski". Hotele są, a i owszem niektóre 4 i 5 gwiazdkowe, ale co z tego kiedy z tyłu za tym hotelem rozciąga się dzikie pole, na którym hasają albo owce albo dzikie osły z pobliskiego rezerwatu? To jest  właśnie cały urok tej części wyspy, jedna wielka "wioska". Jeszcze najlepiej kiedy się połączy taki obrazek z lokalną piosenką, która dochowała się już milionów wersji, która musi być odegrana lub odśpiewana jak główny punkt na każdym lokalny weselu, to możemy być pewni, że jesteśmy "w domu", że dobrze trafiliśmy.




Poniżej kilka innych fotek mego autorstwa doskonale pasujących do tematu:
(zdjęcie zrobione z balkonu naszej sypialni - wiosna)



(zdjęcie robione z samochodu przy okazji jednej z naszych wycieczek po wyspie - lato)


18 czerwca 2011

Podział wyspy


Jak to było z tym podziałem? Dlaczego wyspa się podzieliła? Trochę historii, w roku 1960 wyspa uzyskała niepodległość po rządach brytyjskich (wcześniej była autonomią brytyjską). Doprowadzili do tego Grecy cypryjscy, którzy mieli dość mieszkania i życia pod brytyjską flagą. Było referendum, w którym Grecy cypryjscy opowiedzieli się przeciw koronie, a Turcy cypryjscy byli za rządami brytyjskimi, niestety Turków cypryjskich liczebniej było mniej i Grecy cypryjscy wygrali głosowanie.  Nastał rząd "mieszany" prezydentem strony greckiej był bp. Makarios, a premierem rządu był Turek cypryjski dr. Fazil Kuçuk. W ciągu trzech lat wystąpiły niepokojące "przepychanki" między Grekami cypryjskimi, a Turkami cypryjskimi, którzy byli w mniejszości na wyspie. Te przepychanki zarówno w ówczesnym rządzie, jak i w życiu codziennym doprowadziły do dużego konfliktu. Doszło do starć między mieszkańcami i licznych incydentów. Trzeba dodać, że Turcy cypryjscy byli wtedy już traktowani przez Greków cypryjskich jak mniejszość narodowa i niestety nie mieli wielu praw, które mieli tamci. Nie mogli mieć dowodów osobistych, nie mogli zarejestrować swoich samochodów, nie mogli mieć prawa jazdy. Nie byli traktowani na równi z innymi mieszkańcami wyspy. Po kilku głośnych starciach na Cyprze wylądowały wojska UN. Takie konflikty i przepychanki trwały do roku 1974. Gdzie doszło do wielu mordów nocnych na Turkach cypryjskich. Bojówki Greków cypryjskich najeżdżały nocą wioski i mordowali mieszkańców, nie szczędzili kobiet i dzieci. Niedawno okazało się, podczas prowadzonych wciąż prac ekshumacyjnych, że potrafili oni wymordować wszystkich we wsi w ciągu jednej nocy. Nie chcieli bowiem Turków cypryjskich, chcieli, żeby wyspa była tylko w rękach Greków cypryjskich, ponieważ opozycja w rządzie dążyła do zjednoczenia z Grecją. Domagająca się przyłączenia wyspy do Grecji opozycja, z Gwardią Narodową na czele, dokonała krwawego zamachu stanu obalając legalne władze Cypru, mordując przy okazji setki Turków cypryjskich. Walki trwały 5 dni, Turcy cypryjscy w mniejszości wycofywali się powoli, wtedy Turcja pospieszyła z pomocą. Owa pomoc określana wszędzie w internecie jako "wielka inwazja Turcji na Cypr" spowodowała wygraną strony tureckiej, dzięki czemu do władzy mógł powrócić legalny rząd Cypru. Turcy cypryjscy, którzy przeżyli zostali ewakuowani ze swoich wiosek z południa na północ wyspy. Część Greków cypryjskich udała się z północnej części na południe, część została i do dzisiaj mieszkają wśród Turków cypryjskich nawzajem sobie nie przeszkadzając, m.in w wiosce Dipkarpaz (gr. Rizokarpaso / Ριζοκάρπασο) - o wiosce opowiem w innym poście. W roku 1983 utworzono Turecką Republikę Północnego Cypru ogłaszając jednocześnie niepodległość, której prezydentem przez wiele lat
(1983-2005) był Rauf Raif Denktaş. Od roku 1974 wyspa jest podzielona między Turków, a Greków cypryjskich, granice i wspomnianą przeze mnie ziemię niczyją lub strefą buforową, strzegą wciąż żołnierze UN. Obecni prezydenci spotykają się w celu rozwiązania pokojowego tego cypryjskiego "problemu", ale od wielu lat niestety jeszcze nie doszło do porozumienia.
Szansa była, kiedy wyspa mogła wejść do UE, ale w poprzednim poście wyjaśniłam dlaczego tak się nie stało.
Mam nadzieję, że ten post rozjaśnił w skrócie sytuację na wyspie, nie wiem czy będzie gradobicie pytań i komentarzy pod tym postem czy nie, ale starałam się jak najwierniej wytłumaczyć o co "poszło". W internecie bowiem krąży wciąż południowa propaganda, gdzie wini się za wszystko Turcję, że dokonała "inwazji", że "okupuje do dzisiaj" stronę północną wyspy, że niszczy kościoły i nie pozwala się modlić Grekom cypryjskim itd itp. Spodziewam się, że "znawcy" tematu wytkną mi tu jednostronność, co już się niekiedy zdarzało, a szczególnie na forum Polonii na Cyprze (nie rozumiem czemu, skoro polaków ta historia w ogóle nie dotyczyła?). Ja wiem jedno, gdyby Turcja nie interweniowała wtedy, to dzisiaj pewnie nie byłoby Turków cypryjskich na wyspie, Grecy cypryjscy byli przecież w większości, mieli też pewne "zaplecze" militarne w postaci przyjaciół z Grecji, która to wszystko wspierała i pewnie też finansowała.

Poniżej wstawiam linki do filmików zrobionych przez Greka cypryjskiego, który popiera Turków cypryjskich, a którego południowa strona niejako "wyrzekła się" przez jego poglądy na to co się stało. Warto obejrzeć:

Film 1: (film w j.greckim, napisy po turecku)

Film 2: (film w j.greckim, napisy po angielsku)
http://video.google.com/videoplay?docid=-7695688617775364591#

Cypr

Flaga Tureckiej Republiki Cypru Północnego
Flaga Republiki Cypru

16 czerwca 2011

I co z tą Unią?

Pytana, gdzie mieszkam, pada odpowiedź "na Cyprze", po czym u rozmówcy pojawia się szeroki uśmiech i błysk zachwytu, a czasem lekkiej zazdrości w oku. Dla większości osób Cypr to jeden kraj "ten unijny" więc jest tam "tak samo jak u Nas". Otóż niestety nie, nie jest tak samo, jest nawet czasami gorzej, ale za to ciepło i cały rok słońca rekompensują różne niedogodności. Kiedy przylatujemy na Cypr okazuje się, że strona grecka mimo, że jest w Unii nie jest w strefie Schengen przez co musimy przejść kontrolę paszportową. O stronie północnej zazwyczaj mało kto wie przed przybyciem na Cypr. Dlatego zawsze jestem "zmuszona" wyjaśniać dlaczego wyspa jest podzielona, dlaczego skoro Cypr jest w Unii to strona turecka nie jest, przecież to takie "normalne i oczywiste", że powinna być, skoro Cypr jest, bo przecież Cypr to Cypr.
Otóż niestety.. Cypr Północny w Unii nie jest i raczej nie będzie. Kiedy powstała idea włączenia wyspy do wspólnoty europejskiej, w części greckiej zrobiono referendum, którego wynikiem było odrzucenia planu Kofiego Annana, który w dużym skrócie miał za zadanie ostatecznie zjednoczyć z powrotem obie części wyspy, tak aby cała wyspa weszła do Unii Europejskiej. Grecy cypryjscy niby chcieli zjednoczenia, ale na innych warunkach niż ten plan zakładał. Turcy cypryjscy natomiast godzili się na warunki i chcieli tego zjednoczenia wraz ze wstąpieniem do UE. Było to w roku 2004. Niestety do podpisania tego planu nie doszło z "winy" greków cypryjskich i 1 maja 2004 roku zostali przyjęci do Unii Europejskiej, a turecka strona została pozostawiona sama sobie. Dlatego teraz po tureckiej stronie płaci się lirami tureckimi zamiast euro, które od 2008 roku funkcjonuje po stronie greckiej. Ponieważ strona turecka nie jest we wspólnocie są przez to liczne problemy z załatwianiem papierów w urzędach, ponieważ jako, że ten kraj nie istnieje, uznawany jest tylko przez Turcję nie ma nigdzie konsulatu i ambasadorów Cypru Północnego. Aby coś załatwić trzeba się nagimnastykować, aby papierki były "uznawane" jako te "tureckie" z Turcji. Kolejnym minusem są liczne embarga nakładane na tę część wyspy. Również nie znajdziemy tu sklepów, które są zazwyczaj ogólno dostępne w każdym kraju np IKEA, Media Markt, Lidl, Tesco, nie ma też popularnych restauracji Burger King, McDonalds, Starbucks, KFC itd. itp. Kiedy jesteśmy w Turcji te wszystkie nazwy pojawiają się tu i ówdzie, tu ich nie ma. Jednak Turcy cypryjscy są pomysłowi i sprytnie wprowadzili zamienniki np. zamiast McDonald's mamy Big Mac'a :), zamiast KFC mamy Mr Chicken'a, a zamiast Burger Kinga jest Burger City. Popularne supermarkety zostały zastąpione lokalnymi sklepikami, lub marketami np. Lemar, Erülkü. Dzięki dużej liczbie Anglików są angielskie supermarkety np Starling., a zwolennicy Starbucks'a muszą zadowolić się australijską Gloria Jeans Coffee. Czy strona turecka gdyby była w UE coś by zyskała, hmm myślę, że na pewno, nie trzeba było by udawać się na zakupy rzeczy naszych ulubionych marek, na stronę grecką, nie byłoby takiej drożyzny, na pewno podróżowanie i ogólnie załatwianie spraw byłoby dużo bardziej efektywniejsze, sprawniejsze i przyjemniejsze. Niestety jest jak jest i trzeba tę suchą bułkę przełknąć, chociaż patrząc na to z 2 strony, teraz jest tu cicho i spokojnie, zero przestępczości, puste plaże , nie ma dużej liczby turystów, jest cicho i spokojnie, nie ma takiego pędu ani ruchu, nie ma też dużego problemu z napływającymi zewsząd emigrantami. Wygląda na to, że Turcy cypryjscy pogodzili się z faktem nie możności wstąpienia do UE i teraz już o tym nie myślą.
Jeszcze na początku mojego przybycia słyszałam głosy od znajomych Turków i Turczynek cypryjskich, że oni by jednak chcieli do tej unii, ale teraz w ciągu tak krótkiego czasu jaki tu jestem te głosy ucichły i teraz pojawiły się pomysły oderwania się od Turcji, od greckiej strony i stworzenie odrębnego państwa, niezależnego od niczego i nikogo, które w końcu byłoby uznawane świecie. Jak będzie przyszłość pokarze, prezydencie obu stron spotykają się co jakiś czas na rozmowach, ale nigdy nic z nich nie wychodzi. Wydaje się, że przekładają wszystko na ogólno cypryjskie "jutro".
I co z tą Unią będzie?
oj nie wiadomo i z moich obserwacji wynika, że raczej nic z niej nie będzie...ale może to i lepiej?

Na koniec fotka północnego odpowiednika restauracji McDonald's: