16 czerwca 2011

I co z tą Unią?

Pytana, gdzie mieszkam, pada odpowiedź "na Cyprze", po czym u rozmówcy pojawia się szeroki uśmiech i błysk zachwytu, a czasem lekkiej zazdrości w oku. Dla większości osób Cypr to jeden kraj "ten unijny" więc jest tam "tak samo jak u Nas". Otóż niestety nie, nie jest tak samo, jest nawet czasami gorzej, ale za to ciepło i cały rok słońca rekompensują różne niedogodności. Kiedy przylatujemy na Cypr okazuje się, że strona grecka mimo, że jest w Unii nie jest w strefie Schengen przez co musimy przejść kontrolę paszportową. O stronie północnej zazwyczaj mało kto wie przed przybyciem na Cypr. Dlatego zawsze jestem "zmuszona" wyjaśniać dlaczego wyspa jest podzielona, dlaczego skoro Cypr jest w Unii to strona turecka nie jest, przecież to takie "normalne i oczywiste", że powinna być, skoro Cypr jest, bo przecież Cypr to Cypr.
Otóż niestety.. Cypr Północny w Unii nie jest i raczej nie będzie. Kiedy powstała idea włączenia wyspy do wspólnoty europejskiej, w części greckiej zrobiono referendum, którego wynikiem było odrzucenia planu Kofiego Annana, który w dużym skrócie miał za zadanie ostatecznie zjednoczyć z powrotem obie części wyspy, tak aby cała wyspa weszła do Unii Europejskiej. Grecy cypryjscy niby chcieli zjednoczenia, ale na innych warunkach niż ten plan zakładał. Turcy cypryjscy natomiast godzili się na warunki i chcieli tego zjednoczenia wraz ze wstąpieniem do UE. Było to w roku 2004. Niestety do podpisania tego planu nie doszło z "winy" greków cypryjskich i 1 maja 2004 roku zostali przyjęci do Unii Europejskiej, a turecka strona została pozostawiona sama sobie. Dlatego teraz po tureckiej stronie płaci się lirami tureckimi zamiast euro, które od 2008 roku funkcjonuje po stronie greckiej. Ponieważ strona turecka nie jest we wspólnocie są przez to liczne problemy z załatwianiem papierów w urzędach, ponieważ jako, że ten kraj nie istnieje, uznawany jest tylko przez Turcję nie ma nigdzie konsulatu i ambasadorów Cypru Północnego. Aby coś załatwić trzeba się nagimnastykować, aby papierki były "uznawane" jako te "tureckie" z Turcji. Kolejnym minusem są liczne embarga nakładane na tę część wyspy. Również nie znajdziemy tu sklepów, które są zazwyczaj ogólno dostępne w każdym kraju np IKEA, Media Markt, Lidl, Tesco, nie ma też popularnych restauracji Burger King, McDonalds, Starbucks, KFC itd. itp. Kiedy jesteśmy w Turcji te wszystkie nazwy pojawiają się tu i ówdzie, tu ich nie ma. Jednak Turcy cypryjscy są pomysłowi i sprytnie wprowadzili zamienniki np. zamiast McDonald's mamy Big Mac'a :), zamiast KFC mamy Mr Chicken'a, a zamiast Burger Kinga jest Burger City. Popularne supermarkety zostały zastąpione lokalnymi sklepikami, lub marketami np. Lemar, Erülkü. Dzięki dużej liczbie Anglików są angielskie supermarkety np Starling., a zwolennicy Starbucks'a muszą zadowolić się australijską Gloria Jeans Coffee. Czy strona turecka gdyby była w UE coś by zyskała, hmm myślę, że na pewno, nie trzeba było by udawać się na zakupy rzeczy naszych ulubionych marek, na stronę grecką, nie byłoby takiej drożyzny, na pewno podróżowanie i ogólnie załatwianie spraw byłoby dużo bardziej efektywniejsze, sprawniejsze i przyjemniejsze. Niestety jest jak jest i trzeba tę suchą bułkę przełknąć, chociaż patrząc na to z 2 strony, teraz jest tu cicho i spokojnie, zero przestępczości, puste plaże , nie ma dużej liczby turystów, jest cicho i spokojnie, nie ma takiego pędu ani ruchu, nie ma też dużego problemu z napływającymi zewsząd emigrantami. Wygląda na to, że Turcy cypryjscy pogodzili się z faktem nie możności wstąpienia do UE i teraz już o tym nie myślą.
Jeszcze na początku mojego przybycia słyszałam głosy od znajomych Turków i Turczynek cypryjskich, że oni by jednak chcieli do tej unii, ale teraz w ciągu tak krótkiego czasu jaki tu jestem te głosy ucichły i teraz pojawiły się pomysły oderwania się od Turcji, od greckiej strony i stworzenie odrębnego państwa, niezależnego od niczego i nikogo, które w końcu byłoby uznawane świecie. Jak będzie przyszłość pokarze, prezydencie obu stron spotykają się co jakiś czas na rozmowach, ale nigdy nic z nich nie wychodzi. Wydaje się, że przekładają wszystko na ogólno cypryjskie "jutro".
I co z tą Unią będzie?
oj nie wiadomo i z moich obserwacji wynika, że raczej nic z niej nie będzie...ale może to i lepiej?

Na koniec fotka północnego odpowiednika restauracji McDonald's:



15 czerwca 2011

Pierwsze wrażenie...

Moje pierwsze wrażenie po przekroczeniu granicy z częścią północną było takie, że, tutaj muszę zacytować samą siebie: "chyba tak musiało być u Nas za komuny"!. Oto idę ulicą i pełno tureckich i północnocypryjskich flag, na każdym skwerze, rondzie pomnik, popiersie, monument lub statua Atatürka ukochanego wodza Turków. Czasami jego miejsce zajmują statuy żołnierzy z bronią gotową do wystrzału i wszędzie flagi. Pamiętam, że zrobiło to wszystko na mnie wrażenie. Przecież u Nas w Polsce tak nie ma! Owszem pojawiają się tu i ówdzie pomniki znanych osobistości, ale zawsze dotyczy to różnych osób, a tu tylko jednej i najważniejsze postaci. Przez krótki czas, zanim się ocknęłam z tego krótkotrwałego "szoku", myślałam, że znajduje się w kraju socjalistycznym, coś a la Chiny, gdzie wszędzie widać wizerunki umiłowanego przywódcy. Okazało się, że byłam w wielkim błędzie, Cypr Północny wcale nie jest socjalistyczny, ba wszystko jest w sklepach, nie ma pochodów, anie defilad wojskowych z byle powodu,  nie też ma godziny policyjnej ani wojska na ulicach , czym mnie straszył "miły" grecki strażnik, któremu musiałam okazać paszport do kontroli. Nikt mnie też nie porwał od razu , nie zaciągnął w krzaki i nie zgwałcił - przed tym z kolei przestrzegał mnie kierowca taksówki-busa, który całą drogę z Paphos do Nikozji usiłował wyperswadować mi podróż na "złą część Cypru".
Musicie wiedzieć, że granicę trzeba pokonywać z paszportem lub dowodem osobistym. Odbywa się to w ten sposób jak kiedyś u Nas w Polsce. Problem może być tylko z powrotem, bowiem Turcy cypryjscy dają do wypełnienia wizę i podobno, jeśli Grek cypryjski zobaczy, owa karteczkę może Nas nie wpuścić, ponieważ wracamy z kraju nielegalnego, nie istniejącego i wg nich jest to jakby "nielegalne" przekraczanie granicy. Nie wiem czy kogoś strażnik po greckiej stronie nie wpuścił z powrotem, dlatego dla pewności, chowam paszport i pokazuję dowód osobisty, lub chowam do kieszeni ową karteczkę. O tym jak taka wiza wygląda, co na niej się wpisuje, na ile starcza opiszę w innym poście.
Po pierwszym zdziwieniu flagami i posągami, przyszedł czas na zachwyty, ach to jedzenie, jacy Ci Turcy są mili, chętnie próbują pomóc mimo, że bariera językowa jest, próbują na migi, metodami obrazkowymi :) Jeszcze w Nikozji, gdzie jest dużo turystów można się swobodnie dogadać po angielsku lub grecku, ale jak mawia polskie przysłowie: "im dalej w las..." tym gorzej się dogadać.
Natomiast wrażenia z estetyki kraju zabytków, przyrody i przepięknych złotych , piaszczystych plaż, są bezcenne, trzeba być tu i sprawdzić osobiście. Zdecydowanie po pierwszym przybyciu na tę stronę odnalazłam tu część swojej archeologicznej duszy - tylu zamków średniowiecznych i ruin, starych miast, skupionych w jednym tak malutkim w sumie kraju, jeszcze nie widziałam. Mogłabym się rozpisywać na te tematy bez końca (co nie omieszkam później uczynić).
Kończąc ten post pozwolę sobie wstawić parę fotek znalezionych w necie monumentów poświęconych Atatürkowi wraz z flagami Turcji i Cypru Północnego.

Pomnik Atatürka w Nikozji.


Atatürk i flagi w Kyrenii.

14 czerwca 2011

Witajcie - Hoşgeldiniz!!

Jest to mój pierwszy post wypadałoby się przedstawić i wyjaśnić skąd ja się tu właściwie wzięłam. Tu to znaczy dokładnie gdzie? Wciąż muszę wyjaśniać swoim rozmówcom, gdzie jest ten kraj, dlaczego powstał i czy nie boję się tu mieszkać, dlaczego tu mnie przywiało...Zatem do dzieła...
Jak sam tytuł bloga mówi, mieszkam w kraju, który nie istnieje, nie ma go na żadnych mapach, nawet na google maps. Kraj ten jest właściwie tylko "widoczny" dla Turcji. Mieszkam bowiem, w Tureckiej Republice Cypru Północnego, skrócie KKTC (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) lub TRNC (Turkish Republic of Northern Cyprus ) lub zwyczajnie Cyprze Północnym.  O powstaniu KKTC napiszę już w kolejnych postach, bo jest o czym pisać...Wracając, turecka część Cypru graniczy z grecką częścią tj. Republiką Cypru, która jest w Unii Europejskiej, dlaczego ta część wyspy nie jest w Unii , a tamta jest, o tym w innym poście.Te dwie części oddziela pas ziemi,  tu nazywany albo green line, albo no-man's land, oficjalnie to ziemia niczyja, którą kontroluje UN. Kraj jest tylko uznawany przez Turcję, zatem jest to problem nie lada jeśli trzeba cokolwiek załatwiać na linii Polska - KKTC - Polska.
Na co dzień mieszkam na cichym osiedlu, gdzie moimi sąsiadami są głównie emerytowani Anglicy, do najbliższego dużego miasta, mam mniej więcej 25 km, do stolicy Nikozji (także jest podzielona na 2 części), prawie 80 km. Mieszkam tu wraz z mężem już od 2 lat. Wcześniej pomieszkiwaliśmy  w prawdziwej turecko-cypryjskiej wiosce i to było dopiero prawdziwe wyzwanie :) , o czym także opiszę w osobnych tematach. Na razie nie pracuję, szukam pracy, mam z tym problemy (któż nie ma zresztą dzisiaj), zajmuje się domem. Kocham jeździć konno, gotować, malować, rysować, pływać, nurkować itd .itp... jak to kiedyś  ktoś mnie określił: "kobieta o wielu talentach i zainteresowaniach". Zatem nigdy w miejscu długo nie usiedzę, zawsze coś muszę robić i teraz ten wolny czas poświęcam na wiele moich pasji, a w międzyczasie próbuję swoich sił ucząc się sama języka tureckiego, który jest tu językiem urzędowym. i szukam pracy. Funkcjonuje tu także angielski oraz grecki, jednak bardzo rzadko daje się dogadać (szczególnie w urzędach i szpitalach) w tych językach.
Wbrew pozorom jest to jak dotąd, zaraz po Norwegii, wg mnie drugi najbezpieczniejszy kraj, w którym dane mi jest mieszkać. Przestępczość prawie zerowa - wiem, z pierwszej ręki, ponieważ mój mąż jest tu policjantem. Praktycznie możemy wyjść z domu, z samochodu nie zamykając go. Ja jednak z polskiego przyzwyczajenia zamykam wszystko, ot tak na wszelki wypadek.
Jak się tu znalazłam? Hmm zacznę od tego, że jestem z wykształcenia archeozoologiem, skończyłam archeologię, przyleciałam tu na ostatnim roku swoich studiów na ostatnie praktyki studenckie. Tak to się więc zaczęło. Pracowałam po greckiej stronie wyspy, na turecką część przeszłam za namową i z pomocą koleżanki z wykopalisk (Asiu pozdrawiam Cię :). Jak przeszłam tak się zakochałam i już zostałam :) Było to dokładnie w roku 2008, niedługo zatem minie 3 lata odkąd moje stopy stanęły na tej pięknej wyspie Afrodyty.
Nie sposób napisać o religiach tu "panujących", w tureckiej części, podobnie jak w Turcji, główną religią jest islam, po greckiej stronie to prawosławie. Oczywiście są też inne np anglikanizm, katolicyzm, jednak są to mini mniejszości porównując z tymi dwoma gigantami.
Ciąg dalszy nastąpi, będę starała się pisać codziennie, ale mam też inne obowiązki i wspomniane pasje, poza tym nie samym internetem człowiek żyje :), szczególnie, że teraz aura sprzyja sportom wodnym i opalaniu się :)
Mam nadzieję, że w jakimś stopniu blog ten będzie się cieszył zainteresowaniem, wszelkie komentarze krytyczne i nie mile widziane.